::گفتمان و اندیشه::
چهارشنبه 14 بهمن 1388

روشنفکر کیست؟

چهارشنبه 14 بهمن 1388

مطلب را به صد درجه بفرستید: داغ کن - کلوب دات کام
نوع مطلب :دکتر علی شریعتی، 

به نام خدا

روشنفکر کسی است که مسائل را سطحی (یک جانبه) نمی نگرد.

اساسا این ضابطه بدضابطه ای است که ما برای روشنفکر و مرتجع ساخته ایم، به این معنی که عقاید موجود را-به همان شکل خرافی که هست-کسانی که باور دارند مرتجع اند و آنها که باور ندارند و مطلقا می کوبند، روشنفکر.

در حالیکه، ضابطه را باید این گرفت که عقاید موجود را در میان توده-آنها که بهمان شکل منحط مسخ شده خرافیش می فهمند و باور- دارند مرتجع و ناآگاه و عامی اند و آنها که ریشه اصلی آن را می شناسند و تحولها و زیاده ها نقصان هائیکه در طول تاریخ در آن راه یافته و عوامل و علل مختلف سیاسی، سنتی، فرهنگی، اقتصادی و طبقاتی آنرا بررسی و تحلیل علمی و تاریخی و جامعه شناسی می کنند و دستهایی را که در این دگرگونیها و انحرافها در کار بوده اند و هستند پیدا می نمایند و صورت ذهنی فعلی و نقش عینی اجتماعی آن عقاید را ارزیابی می کنند و آنرا با حقیقت راستین و نخستین آن-که با تحقیق و پی گیری و موشکافی آگاهانه و صبور علمیو بیطرفانه کشف کرده اند-می سنجند روشنفکرند و آنگاه اگر این دریافت و شناخت درست خویش را بکوشند تا به جامعه گرفتار و فریب خورده و منحط خویش ابلاغ کنند و شکل ساخته شده ی مسخ شده ی آن عقاید را در-ذهن مردم عصر خود بشکنند و روح حقیقی آنرا آشکار سازند و در این راه که هدفش آگاهی مردم و احیای حقیقت است تلاش و مبارزه و هوشیاری و صبر و دلاوری و گستاخی و فداکاری و ایمان و اخلاص- که این همه باید تا به جایی برسد-نشان دادند آنگاه می توان گفت که روشنفکر مسئول اند وگرنه به این شکل که الان در جامعه ما هست روشنفکر همان اندازه بی اثر و بی نقش است که مرتجع ناآگاه چه هر دو یک تصویر ذهنی مشابهی از مذهب، خدا، اسلام، قرآن، حج، نیایش، توسل، توکل، معاد، آخرت، شفاعت، امامت، علی، حسین، فاطمه، انتظار، آخرالزمان و غیره دارند یعنی مثلا هم مومن منحط شفاعت را اینگونه می فهمد که : فردی که طبق حساب و کتاب خدا و قوانین و مقرراتی که اسلام برای نجات و پاداش در دنیا یا آخرت گذاشته، شایستگی و استحقاق نجات ندارد بلکه محکوم و مقصر است اما می تواند با متوسل شدن به یکی از شخصیتهای متنفذ و مقرب در دستگاه خدا-از طریق گریه و دعا و نذر و اطعام و زیارت و اظهار محبت و ارادت به یکی از عزیزان خدا نظر او را به خود جلب کند تا از خدا بخواهد که استثنائا قانون کلی را شامل این فرد مکن و حکم را درباره اش  اجرا مساز و حتی به او پاداش کاری را بده که نکرده است مثلا برای هر که در راه حق و برای اجرای فرمان خدا و نجات مردم و استقرار عدالت از همه چیزش بگذرد و جهاد کند و جانش را نیز ببخشد ثواب یک شهید تعیین شده است و از میان همه شهیدان بازبرای شهیدان بدر حق بیشتری معین شده ایت زیرا موجودیت و شرنوشت اسلام مطرح بوده است بنابراین طبق قانون برای کسب این جایزه باید جان داد و برای بدست آوردن پاداش ویژه شهیدان بدر ناچار باید یکی از آنها بود اما یک تبضره هم دارد که نشان می دهد که بدون زحمت جنگ و خطر شهادت و رسیدن به مقام فکری و آمادگی روحی این انسان مجاهد جانباز می توان با یک کلک خاصی به همان پاداش رسید و در صف همان شهیدان قرار گرفت.


ادامه مطلب

پنجشنبه 2 آذر 1385

گپ و گفتی دوباره با دوستان

پنجشنبه 2 آذر 1385

مطلب را به صد درجه بفرستید: داغ کن - کلوب دات کام
نوع مطلب :نقد و بررسی، 

به نام خداوند جان و خرد

 

کز این برتر اندیشه بر نگذرد

 

خداوند نام و خداوند جای

 

خداوند روزی ده و رهنمای

 

در مطلب پیشین خود پیرو نظرات تنی چند از دوستان بحثهایی را پیش کشیدم که ابعاد مختلفی را در بر می گرفت و پوشش می داد از این رو هر یک از مخاطبین عزیز نظراتی را به بنده مبذول داشته اند که برخی دقیق و چند وجهی بوده و برخی یک وجهی چنانکه در این نظرات تنها به یکی از ابعاد مورد بحث توجه شده بود و دیگر ابعاد مسکوت باقی مانده بودند که این همان حکایت معروف فیل (نوشته های من) و اتاق تاریک (اینترنت) است که هر کس جزئی از فیل را درک می کند و جزء را کل می پندارد و از شناخت دیگر اجزاء بلکه از شناخت کل فیل غافل می شود هر چند که نمی توان استنباط و نظر این دسته را مطلقا نادرست خواند و نادیده گرفت و بدان بی توجه بود اما شوربختانه تر آنکه برخی دیگر در حالی نظرات خود را مطرح می کنند که ذره ای از صحبتهای مرا در نیافته اند و گاها حتی قصدی جز تخریب و توهین را دنبال نمی کنند با این حال تصمیم گرفتم ابعادی را که دوستان در بحث گذشته از آن برداشت نامناسب و تعبیر منفی داشته اند باری دیگر مورد بررسی قرار دهم و بعضی از سوالات دوستان را پاسخگو باشم و برخی از نظرات ایشان را تجزیه و تحلیل کنم که همچون همیشه سنجش و تفسیر مطالب را به عهده ی مخاطبین اهل تفکر و روشنفکر و متخصص این وبلاگ می گذارم چرا که خود را نه تنها متخصص ندانسته و نمی دانم و نخواهم دانست بلکه همیشه شاگردی هستم که تفکر را مایه ی تخصص دانسته ام نه تخصص را سرمایه ای برای تفکر و گواه مدعایم تک، تک آیات قرآنیست که همواره بشریت را به تفکر و تدبر تشویق و دعوت می نماید اما بگذارید بپردازیم به یکی از جملاتی که مورد بی مهری و بد فهمی بعضی از مخاطبین قرار گرفت و برداشت های غیر منطقی و نا متعارف فراوانی از آن شد در آنجا که پیرو نظر دوست و خواننده ی محترم وبلاگ امیر عزیز نوشته بودم : "اما مشکل ما در باب تفکر اسلامی محدودیتهاییست که یقین داریم این دین به ما تحمیل می کند و یا آزادیهاییست که یقین داریم این دین از ما سلب می کند که این دیدگاه از عدم شناخت صحیح دین ناشی می شود اما اگر نیک اندیشیده شود اکثر قریب به اتفاق این دو مصونیت هایی حتی از لحاظ علمی به اثبات رسیده هستند که از آسیب ها و مشکلات جدی اجتماعی، حقوقی، روانی، جسمی، روحی، خانوادگی و غیره ی بعدی قطعا پیشگیری نموده و جلوگیری می کنند" که دسته ای آمدند و این جملات را بر علیه اسلام گرفتند و دسته ای دیگر گفتند چرا از اسلام دفاع می کنی که اسلام چنین است و چنان است و خلاصه هر کسی از ظن خود شد یار من و در کمال تأسف عمق مطلب را در ظن خود بلعید و هضم کرد و از درون من نجست اسرار من در صورتیکه منظور بنده آن بود که مشکلی که برخی از ما با دین اسلام داریم این است که صلاحیت احکام و قوانین شرع اسلام را بدون داشتن شناخت عمیق و کافی از این دین و تنها با بسنده کردن به دیده ها و شنیده های پراکنده و مطالعات سطحی و یک جانبه ی خود و دیگران رد می کنیم و آنها را محدودیت و ممنوعیت و سلب آزادی تلقی می کنیم و سپس مطابق با همان نظرات و مطالعات پراکنده و غیر متمرکز و سطحی و یک جانبه ی خویش چنین حکم می کنیم که در دنیای امروز برای انجام احکام و قوانین اسلامی و در یک کلام دینداری دلایل علمی و عملی و معقولی وجود ندارد و بنابراین اسلام عملا کاربردی ندارد در حالیکه با شناخت صحیح احکام و قوانین اسلام و کاربرد درست و به جای آنها خواهیم دید که چگونه از بسیاری از آسیب های گوناگون اجتماعی، حقوقی، روانی، جسمی، روحی، خانوادگی و غیره ی بعدی مصون مانده و در زیر لوای اسلام و استفاده از نکات مثبت بلوکهای غرب و شرق و شمال و جنوب به آزادی دست یافته اگر مرادمان از آزادی آزادیهای یک دقیقه ای و بی بند و باری و بردگی جنسی نباشد.


ادامه مطلب...

شنبه 22 مهر 1385

گپ و گفتی با دوستان

شنبه 22 مهر 1385

مطلب را به صد درجه بفرستید: داغ کن - کلوب دات کام
نوع مطلب :نقد و بررسی، 

به نام خداوند جان و خرد

بی مقدمه می رم سر اصل مطلب>>>

مطلب اول :

امیر : سلام،بحث بسیار بزرگی را پیش کشیدی اما به نظر من باید بین دو نوع تفکر غربی و یا اسلامی یکی را برگزید.به نظرم بحثی را که داریم در برابرش مقاومت می کنیم هیچ راه دیگری جز انتخاب شیوه ی غربی نداریم.یا اینکه همان که هر دو جنس به سن بلوغ رسیدند با هم ازدواج کنند که (این هم) محال ممکن است.

نظر من : من اینطور فکر می کنم که با مطالعه ی عمیق و هدفمند و منصفانه و بی طرفانه ی اندیشه هاست که می توان درست ترین آنها را انتخاب کرد و گزیده ترین آنها را برگزید خواه این اندیشه ها نشات گرفته از غرب باشند و خواه از شرق بر آمده باشند اما مسئله ی مهم آن است که این اندیشه هایی که بر پایه ی زمان و مکان خاص و بر اساس مشی فکری و متد فرهنگی خاص و در جهت سود فرد یا گروهی خاص و بر محور شرع و عرف و جغرافیا و تاریخ و تمدن و آداب و رسوم خاص بنیان نهاده می شوند آیا خواهند توانست بدون اعمال هیچگونه دستکاری و تغییر با خط مشی فکری و متد فرهنگی دیگر به طور کامل سازگار شده و شیوه ی مناسبی برای زندگی کسانی باشند که در موقعیت زمانی و مکانی دیگری با شرعی دیگر و عرفی دیگر و جغرافیایی دیگر و تمدنی دیگر و آداب و رسومی دیگر زندگی می کنند و آیا نباید این اندیشه ها را با یک سری معیارهای منطقی خاص آن منطقه ی خاص مطابقت داد تا کارآیی لازم را داشته باشند؟؟؟...و آیا با این تفاسیر می توان انتخاب شیوه ی غربی محض و صرف و خالص را چاره ی کار دانست در حالیکه تحقیق نشان داده و تجربه به اثبات رسانیده است و می دانیم که اکثر قریب به اتفاق اندیشه های غربی اندیشه هایی تک بعدی، افراط گرا، فرد محور، یک سو نگر، مادی مسلک و لیبرال جنسی و پول پرست اند که توانایی جبران کاستیهای انسان غربی را نیز دارا نبوده اند حال چه خواهد شد وقتی این اندیشه ها همچون طبیبی به مداوای انسان شرقی مشغول شوند؟؟؟!!!...اما مشکل ما در باب تفکر اسلامی محدودیتهاییست که یقین داریم این دین به ما تحمیل می کند و یا آزادیهاییست که یقین داریم این دین از ما سلب می کند که این دیدگاه از عدم شناخت صحیح دین ناشی می شود اما اگر نیک اندیشیده شود اکثر قریب به اتفاق این دو مصونیت هایی حتی از لحاظ علمی به اثبات رسیده هستند که از آسیب ها و مشکلات جدی اجتماعی، حقوقی، روانی، جسمی، روحی، خانوادگی و غیره ی بعدی قطعا پیشگیری نموده و جلوگیری می کنند.بررسی نظرتان در مورد ازدواج را هم به بحث ازدواج از سری بحث های دوستی، سکس، ازدواج که در آینده ای نه چندان دور آن را نیز با هم به بحث و گفتگو خواهیم نشست موکول خواهیم کرد.


ادامه مطلب...

شنبه 28 مرداد 1385

تأثیر گذاری تفاوتها در روابط جنسی و عاطفی

شنبه 28 مرداد 1385

مطلب را به صد درجه بفرستید: داغ کن - کلوب دات کام

به نام نقش بند صفحه ی خاک


آنچه را که در این نوشته به بحث و بررسی و گفتگو خواهیم نشست آن است که ساختار جسمی، روحی و فکری زنان و مردان مشمول تفاوتهای بارز و غیر قابل انکاری است که دیدگاههای متفاوتی را پیرامون مسائل مختلف در آنها به وجود می آورد که البته عوامل تربیتی-محیطی نیز در به وجود آوردن این دیدگاهها نقش به سزایی داشته و بی تأثیر نیستند چرا که بسته به عوامل تربیتی-محیطی گاها ممکن است زنانی پرورش یابند با خصوصیاتی کاملا مردانه و همچنین مردانی پرورش یابند با خصوصیاتی کاملا زنانه که حالت فی ما بین این دو نیز غیر قابل تصور نیست یعنی ممکن است خصوصیات مرد یا زنی تلفیقی از خصوصیات موجود در هر دو جنس باشد و یا بنا بر طبیعت اولیه و عوامل تأثیر گذار ذکر شده ی ثانویه رفتار و خصوصیاتی مطابق با جنسیت خود بروز دهند که ما در اینجا به دلیل در اقلیت بودن دو گروه نخست مبنا را بر این پایه قرار می دهیم که به طور طبیعی زنان زنانه و مردان مردانه رفتار می کنند تا بتوانیم بحث را به صورتی ملموس تر دنبال نموده و ادامه داده و نتیجه گیری کنیم اما آنچه که در تفاوت این دیدگاهها مهم جلوه می کند تعریف و تفسیر و تعبیرات خاص و متفاوتیست که هر کدام از جنسیت ها اعم از زن و مرد بنا بر شرایط جنسی و تربیتی و محیطی خود از واژه های عشق و سکس و محبت و دوستی برداشت و درک و تلقی می کنند و نیز انتظارات متفاوتیست که این طرز تلقی ها در شکل گرفتن خواسته های جنسی و حتی روحی آنان به وجود می آورد که با شناخت دقیق و کامل این تفاوتها می توان از خیل کثیری از جدایی ها و مخاصمه ها و فرو پاش شدن روابط بین فردی و خانوادگی پیشگیری کرد و جلوگیری نمود چرا که بررسی هویت جنسی زن و مرد صرفا مطالعه ی دستگاه تناسلی و اجرای رفتار اجباری ناشی از آن نیست بلکه این نوع تفکرات است که عملکرد افراد را در هر جنبه ای تعیین و مشخص می کند زیرا قریب به اتفاق زنان بیشتر طالب رابطه ای رمانتیک و روحانی و غیرجنسی و سرشار از عشق و به قولی پاک و آرمان گرایانه و غیر واقع بینانه بوده و از آنجایی که عشق در زندگی زن اغلب نقش اول و اصلی را دارد و گاه چنان مسلط و غالب است که تمام زندگی یک زن وقف آن می شود به جرأت می توان گفت که یک زن به خاطر عشق و محبت است که تن به روابط جنسی نیز می دهد اما مردان طالب و خواهان رابطه ای هستند که یا صرفا میل گرسنه ی جنسی شان را سیر و ارضاء کند و یا به دنبال رابطه ای که تلفیقی از عشق به همراه لذت جنسی باشد که این بهترین نوع رابطه خواهی در مردان محسوب می شود چرا که عشق در مردان غالبا با سکس و مسائل جنسی وابستگی و پیوستگی تفکیک ناپذیر و تنگاتنگ دارد که این به آن دلیل نیست که قدرت جنسی زنان نسبت به مردان کمتر می باشد بلکه بدان علت است که بنابر شرایط خاص مذهبی-فرهنگی-تربیتی و دیدگاه سنتی و خاصی که در جامعه نسبت به جنس زن وجود دارد عوامل شرم، ترس، نفرت و اصول اخلاقی موانع جنسی هستند که در دختران زودتر و سریع تر از پسران رشد می کنند و پرورش می یابند که البته این درون گرایی زنان ناشی از طبیعت و سرشت ذاتی آنان نیست بلکه بیشتر به دلیل موقعیت اجتماعی و در واقع تبیعض ها و حقارت های وارده از طرف مردان بوده است هر چند که نمی توان به رضایت و خاموشی اکثریت زنان در قبال این ظلم بزرگ تاریخی خرده ای نگرفت و همچنین نباید فراموش کرد که عوامل متعدد و زیادی وجود دارند که می توانند این مسائل را تا حدود زیادی تحت الشعاع خود قرار دهند و در آخر با من همراه باشید تا با هم به تحلیل و بررسی و بر شماری انحرافات جنسی و ارتباط تمایلات جنسی با عشق و محبت بپردازیم. 

توضیح واضحات : شاید برخی با مطالعه ی این مطلب و مقایسه ی آن با مطلب قبلی فیلسوفانه چنین نتیجه گیری کنند که در مطلب قبلی آنجا که بنده عرض نموده ام "زن یا مرد بودن هیچكدام از ما مهم نیست بلكه مهم آن است كه تا چه حد و اندازه ای انسانیت در ما رشد یافته " با گفته های فعلی ام تناقضی اساسی دارد اما باید بگویم که بین این گفته ها با گفته های قبلی ام هیچ پارادوکس و تضادی وجود ندارد چرا که از نظر من شأن انسان و  انسانیت بالاتر و والاتر از هر مقام و جنسیتیست.


ادامه مطلب...

  • کل صفحات: 3
  • 1  
  • 2  
  • 3